In de spotlight

Ventilatie noodzaak in tijden van Corona

Geplaatst: donderdag 22 oktober 2020

Willen we scholen, woonzorg- en sportcentra veilig open houden, dan moet goede ventilatie veel meer aandacht krijgen in de anticoronastrategie. Samen met andere maatregelen helpt verse lucht in gebouwen om de stijgende coronabesmettingen te verminderen en verdere sociaal-economische schade tegen te gaan. Ondanks strenge ventilatievoorschriften en goede intenties laat de kwaliteit van de binnenlucht in de Vlaamse gebouwen nog vaak te wensen over. De Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) roept de Vlaamse Regering op om ventilatie dringend aan te pakken.
Danny Van Assche, voorzitter SERV: “Nu het kouder wordt, vinden steeds meer activiteiten binnen plaats achter gesloten ramen. Toch is het belangrijk om die ramen te openen als we niet nog meer deuren willen sluiten. De lucht binnen is soms tot wel vijf keer slechter dan de buitenlucht, duikbootkwaliteit dus. Ventilatie kan coronabesmettingen helpen vermijden en dat levert sociaal-economisch bijzonder veel op. Zeker als dat een tweede besmettingsgolf helpt te bedwingen en een verdere lockdown afhoudt.”
.
Focus op scholen, woonzorgcentra en sportcentra
.
Vooral in scholen, woonzorgcentra en sportcentra maar ook in andere ruimtes waar veel mensen samen komen moet er dringend geïnvesteerd worden in luchtverversing, zeggen de Vlaamse sociale partners. In goed geventileerde gebouwen kan het besmettingsrisico tot tien keer lager liggen. Om ons goed voor te bereiden op een scenario waarin we nog lang met het virus samenleven, moeten we ventilatie snel aanpakken. Zeker als we komende wintermaanden de leerlingen, leerkrachten, ouderen en verzorgenden niet alleen voldoende verlucht, maar ook warm willen houden. Snel zijn is de boodschap, ook omdat onze buurlanden al volop inzetten op ventilatie waardoor tekorten dreigen voor CO2-meters, installaties en onderdelen en gespecialiseerd personeel.
.
Voor corona was de nood aan ventilatie in scholen al bijzonder groot, gezien de slechte binnenlucht in scholen. In Vlaamse klaslokalen overschreden 86% van de CO2-metingen de richtwaarde. De gemiddelde CO2-concentratie in klaslokalen ligt op ongeveer 1200 ppm terwijl de norm stelt dat de concentratie 95% van de tijd lager moet zijn dan 900 ppm. In ongeveer de helft van de onderzochte klaslokalen stijgen de CO2-gehaltes zelfs vlot boven 2.000 ppm, met maxima tot 5.000 à 6.000 ppm. Onvoldoende ventilatie in combinatie met de drukke bezetting is de boosdoener.
.
Cruciaal voor continuïteit
.
Ventilatie is cruciaal om de continuïteit van het onderwijs en de zorg te garanderen. Het helpt om de leerkrachten en zorgpersoneel aanwezig en gemotiveerd te houden en het beperkt het besmettingsrisico. Ventilatie verdrijft niet alleen corona maar ook andere vervuilende stoffen en daarmee ook sufheid en ziekte. Dat zorgt voor minder afwezigheden, minder hoofdpijn, meer comfort, meer concentratie en creativiteit en vooral betere (leer)prestaties. Verbeterde ventilatie kan zelfs voor leerlingen het verschil betekenen tussen een 6,5 en een 8 voor rekenen op het rapport.
.
Er is in Vlaanderen weinig aandacht voor ventilatie en verluchting in de algemene preventiecampagnes, voorschriften en gidsen. Vlamingen moeten hun woon- en werkomgeving voldoende leren ventileren en verluchten en dat op zo’n energiezuinig mogelijke manier. Elke werkgever – en dus ook de Vlaamse overheid – moet trouwens al sinds 1 januari 2020 ervoor zorgen dat de CO2-concentratie in de binnenlucht in zijn gebouwen veelal onder 900 ppm blijft (of een actieplan voorleggen om dit te realiseren).

Bepaal prioriteiten voor ventilatiestrategie
.
De SERV pleit voor een meetcampagne naar de actuele staat van het binnenklimaat in gebouwen in Vlaanderen. Zo zijn er onder andere CO2-meters nodig in de 50.000 Vlaamse klassen. Er is ook nood aan degelijke data over waar (cluster)besmettingen plaatsvinden. Al die gegevens moeten helpen om de prioriteiten van de Vlaamse ventilatiestrategie vast te leggen. De Vlaamse Regering zal hiervoor voldoende middelen, meters en menskracht moeten inzetten. De ventilatiestrategie moet niet alleen gezondheidsvoordelen in gebouwen nastreven maar ook inzetten op sociaal-economische baten. Ventilatie-investeringen verdienen een plaats in de relanceplannen en zijn een opstap naar een betere en energiezuinigere gebouweninfrastructuur. Ventilatie is trouwens een relatief goedkope optie met een hoge opbrengst die al vóór de coronacrisis maatschappelijk meer dan verantwoord was en nu dringender dan ooit is.
.
Op korte termijn kunnen alternatieve maatregelen soelaas brengen, zeker bij onvoldoende ventilatiemogelijkheden. Denk aan een slimme capaciteitsvermindering van gebouwen, lesgeven en werken in open lucht, weersafhankelijke gebruiksadviezen en meer (collectieve) testen.